Misschien is dit een beetje een gekke uitspraak van iemand die opleidingen geeft in ceremonieel werk.
Maar ik denk dat veel mensen die zich aangetrokken voelen tot ceremonies op een gegeven moment precies dezelfde fout maken.
Ze gaan steeds meer ceremonies leren.
Een cacaoceremonie.
Een vollemaanritueel.
Een womb ceremony.
Een closing ritual.
Een overgangsritueel.
Een cacao-opleiding, breathwork, sound healing, kundalini, sjamanisme, plant medicine.
En ergens ontstaat het idee dat je, als je maar genoeg rituelen en technieken kent, vanzelf een goede Ceremonialist wordt.
Maar hoe langer ik dit werk doe, hoe minder ik dat geloof.
Sterker nog.
Ik denk dat je honderd ceremonies kunt kennen en nog steeds niet werkelijk ceremonieel kunt werken.
Omdat een Ceremonialist iets anders kan.
Een Ceremonialist ziet drempels waar andere mensen gewone momenten zien.
A Ceremonialist sees thresholds where others see ordinary moments.
Ik schreef die zin deze week op en ik dacht: ja.
Dit is het.
Dit is misschien wel de kern van alles wat ik de afgelopen jaren heb proberen uit te leggen.
Welkom bij The Ceremonialist Podcast.
Vandaag wil ik het met je hebben over ceremonieel kijken.
Want ceremonie begint volgens mij niet bij het moment waarop je de kaars aansteekt.
Het begint veel eerder.
Afgelopen week gaf ik de laatste sessie van de Nature & Energy Medicine Practitioner Opleiding.
Een opleiding die een jaar heeft geduurd.
En op papier was het heel simpel.
Laatste sessie.
Opleiding afgerond.
Mensen hebben hun lessen gevolgd, hun werk gedaan, hun processen doorlopen en dan komt er een moment waarop je zegt: dit was het.
Dankjewel.
Tot ziens.
Misschien nog een certificaat.
Fotootje.
Klaar.
Maar terwijl ik daar zat, voelde ik dat dat helemaal niet was wat er gebeurde.
Ik voelde: dit is het einde van een era.
Ook voor mij.
En dat is iets wat ik steeds vaker opmerk.
Dat er momenten in ons leven zijn die er van buitenaf heel gewoon uitzien, maar die dat helemaal niet zijn.
De laatste keer dat je een ruimte binnenloopt.
Een gesprek waarvan je pas later beseft dat er iets is veranderd.
De dag waarop je besluit dat je niet meer teruggaat naar wie je was.
De laatste sessie van een groep.
Je kind dat ineens iets zelf kan wat jij jarenlang voor haar hebt gedaan.
Een huis dat te koop wordt gezet.
Een bedrijf waar je langzaam uit groeit.
Een vriendschap die niet met ruzie eindigt, maar waarvan je ergens voelt dat jullie elkaar aan het loslaten zijn.
We gaan vaak zo snel over deze momenten heen.
Omdat er geen officieel ritueel voor bestaat.
Niemand stuurt je een uitnodiging met daarop: aanstaande donderdag om drie uur eindigt er een tijdperk in je leven.
Het gebeurt gewoon.
En als je niet kijkt, mis je het.
Ik denk dat dát een van de belangrijkste kwaliteiten van een Ceremonialist is.
Dat je leert zien.
Dat je gevoelig wordt voor overgangen.
Voor thresholds.
Voor die vreemde tussenruimtes waarin het oude niet meer helemaal bestaat en het nieuwe er nog niet is.
In de antropologie wordt daar ook wel over gesproken als liminaliteit.
De liminale fase.
De drempelruimte.
Je bent niet meer wie je was, maar je bent ook nog niet volledig geworden wie je gaat zijn.
En eerlijk gezegd denk ik dat we als mensen ontzettend slecht zijn geworden in het bewonen van die ruimte.
We willen door.
We willen weten wat het volgende is.
Als een opleiding klaar is, wat ga ik nu doen?
Als een bedrijf niet meer klopt, wat wordt mijn nieuwe aanbod?
Als een relatie verandert, wat betekent dat dan?
Als je voelt dat je oude identiteit te klein is geworden, wie ben je dan wél?
We willen zo snel mogelijk een antwoord.
Een naam.
Een plan.
Een nieuwe vorm.
Maar ceremonieel leven vraagt soms iets heel anders van je.
Het vraagt dat je een moment herkent voor wat het is.
En dat je erbij blijft.
Ik denk dat dit ook de reden is waarom ik soms moeite heb met hoe ceremonies tegenwoordig worden neergezet.
Alsof ceremonie een format is.
Je opent de ruimte.
Je doet een meditatie.
Je drinkt cacao.
Er komt muziek.
Mensen delen iets.
Je sluit af.
En begrijp me goed, een goede opbouw is belangrijk. Ik leer zelf ontzettend veel over het openen, dragen en sluiten van ruimtes.
Maar je kunt technisch gezien alles goed doen en toch niet zien wat er werkelijk in de ruimte gebeurt.
En andersom heb ik mensen ontmoet die bijna niets nodig hebben.
Een kaars.
Een schaal water.
Een verhaal.
Soms alleen een vraag.
En ineens verandert er iets in een ruimte.
Niet omdat ze een spectaculair ritueel hebben bedacht.
Maar omdat ze herkenden waar de groep stond.
Omdat ze voelden: we moeten nog niet verder.
Of juist: nu is het tijd.
Omdat ze niet bang werden van stilte.
Omdat ze niet meteen naar iemand toe renden toen er tranen kwamen.
Omdat ze begrepen dat niet ieder ongemak opgelost hoeft te worden.
Soms is iemand midden in een overgang.
En het meest respectvolle wat je kunt doen, is niet proberen haar eruit te halen.
Dit is waarom ik steeds meer geloof dat ceremonieel leiderschap niet begint bij wat je doet.
Het begint bij wat je kunt waarnemen.
Wat zie jij?
Wat hoor je onder de woorden die iemand gebruikt?
Voel je wanneer een ruimte opent?
Merk je wanneer de energie verandert?
Herken je het verschil tussen iemand die weerstand voelt en iemand bij wie een grens wordt overschreden?
Kun je voelen wanneer jouw eigen behoefte om iets te fixen de ruimte begint over te nemen?
Kun je een einde herkennen voordat iemand anders het einde heeft uitgesproken?
Dat is vakmanschap.
En ja, daar kun je in groeien.
Maar niet alleen door nog meer ceremonies uit je hoofd te leren.
Misschien is dit ook waarom ik mezelf The Ceremonialist ben gaan noemen.
Ik heb daar lang over nagedacht.
Want ik werk met cacao.
Ik werk met energie.
Ik heb jarenlang ondernemers begeleid.
Ik geef activaties.
Ik werk met planten.
Ik schrijf.
Ik creëer.
Ik begeleid groepen.
En als je naar al die dingen afzonderlijk kijkt, lijkt het misschien alsof ik heel veel verschillende dingen doe.
Maar voor mij is er één draad.
Ik zie overgangen.
Ik zie vaak dat iemand ergens op een drempel staat voordat diegene zelf woorden heeft voor wat er gebeurt.
Ik zie wanneer een ondernemer niet nóg een strategie nodig heeft, maar afscheid moet nemen van de identiteit waarmee ze haar bedrijf heeft gebouwd.
Ik zie wanneer een facilitator denkt dat ze meer kennis nodig heeft, terwijl ze eigenlijk bang is om haar eigen manier van werken volledig in te nemen.
Ik zie wanneer een groep nog vragen stelt over de inhoud, maar er onder die vragen iets heel anders leeft.
En ik heb door de jaren heen geleerd om daar ruimte voor te maken.
Misschien is dat voor mij ceremonie.
Ruimte maken voor een overgang die anders onopgemerkt voorbij zou gaan.
En ik vraag me af hoeveel momenten in jouw leven je inmiddels voorbij bent gelopen.
Niet bewust.
Maar gewoon omdat niemand je heeft geleerd om ze te herkennen.
Misschien zit je op dit moment zelfs midden in zo’n drempelruimte.
Je voelt dat iets niet meer klopt.
Maar je weet nog niet wat ervoor in de plaats komt.
En dus blijf je zoeken.
Nog een boek.
Nog een training.
Nog een reading.
Nog een strategie.
Nog iemand die je kan vertellen wat je volgende stap is.
Terwijl het misschien nog helemaal geen tijd is voor de volgende stap.
Misschien sta je op een drempel.
En misschien vraagt deze plek niet om een antwoord.
Misschien vraagt ze om erkenning.
Om te zeggen:
Ik ben niet meer waar ik was.
Ik weet nog niet precies waar ik naartoe ga.
Maar ik ga deze overgang niet behandelen alsof er niets gebeurt.
Ik denk dat daar ceremonie begint.
Niet bij een altaar.
Niet bij cacao.
Niet bij de juiste muziek of een prachtig openingsritueel.
Maar op het moment waarop iemand ziet:
Hier gebeurt iets.
Hier eindigt iets.
Hier wordt iets geboren.
Laten we hier niet zomaar overheen stappen.
The world doesn’t need more people performing ceremonies.
It needs more people who know how to recognize a threshold.
De wereld heeft volgens mij niet meer mensen nodig die ceremonies uitvoeren.
We hebben mensen nodig die drempels leren herkennen.
In groepen.
In families.
In bedrijven.
In gemeenschappen.
In het leven van andere mensen.
En vooral ook in hun eigen leven.
Want misschien is dat wel waar het begint.
Niet met leren hoe je een ceremonie begeleidt.
Maar met jezelf trainen om het leven weer te zien.
Om op te merken wanneer een gewoon moment eigenlijk helemaal niet gewoon is.
En om daar lang genoeg bij te blijven om te horen wat het van je vraagt.
Dit was The Ceremonialist Podcast.
En ik wil je deze week eigenlijk maar één vraag meegeven.
Welke drempel in jouw leven behandel jij op dit moment nog als een gewoon moment?
Misschien weet je het antwoord meteen.
Misschien ook niet.
Maar kijk eens.
Want sommige momenten kondigen zichzelf niet aan.
Je moet ze leren zien.